Jakie wymiary powinien mieć wyłaz dachowy? Przepisy 2026

Prawidłowy dobór wymiarów wyłazu dachowego jest niezbędnym elementem zapewnienia bezpiecznej komunikacji pionowej oraz spełnienia rygorystycznych norm bezpieczeństwa pożarowego. Niewłaściwe zwymiarowanie otworu wyłazowego może prowadzić nie tylko do utrudnień eksploatacyjnych dla służb kominiarskich i serwisowych, ale również do zakwestionowania zgodności obiektu z projektem budowlanym podczas kontroli nadzoru. W poniższym artykule przedstawimy aktualne wartości minimalne prześwitu wyłazu dla budynków mieszkalnych jedno i wielorodzinnych.

Do czego służy wyłaz dachowy i kiedy jest wymagany?

Podstawowym zadaniem tego elementu jest zapewnienie swobodnego dostępu do komina, rynien oraz wszelkich instalacji znajdujących się na dachu. W budynkach mających dwie lub więcej kondygnacji nadziemnych prawo narzuca obowiązek zapewnienia wyjścia na dach z przynajmniej jednej klatki schodowej. W obiektach wysokich i wysokościowych wymóg ten staje się jeszcze bardziej rygorystyczny, nakazując takie rozwiązanie przy każdym pionie komunikacyjnym.

Konstrukcja ta różni się od standardowego okna dachowego przede wszystkim sposobem otwierania oraz wytrzymałością. Okno wyłazowe posiada skrzydło uchylane na bok lub do góry. Ułatwia to przejście osobie z narzędziami. Wiele modeli, jak te oferowane przez Fakro, posiada specjalne sprężyny gazowe, które utrzymują klapę w pozycji otwartej, chroniąc przed jej przypadkowym zatrzaśnięciem podczas podmuchów wiatru.

Jakie przepisy regulują wymiary wyłazu dachowego?

Fundamentem prawnym regulującym te kwestie w 2026 roku pozostaje rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tekst jednolity z 2022 roku, uzupełniony o nowelizacje z lat 2023 i 2024, stanowi wytyczną dla każdego projektanta. To na etapie tworzenia planu budowy zapadają decyzje o wielkości otworów, a odpowiedzialność za ich zgodność z normami spoczywa na autorze projektu oraz inwestorze.

Podczas modernizacji istniejących dachów sytuacja bywa bardziej złożona. Montaż wyłazu dachowego w gotowej połaci ingeruje w układ konstrukcyjny dachu i często wymaga opinii projektanta lub konstruktora. Wymiary wyłazu nie mogą być przypadkowe. Muszą zapewniać bezpieczne wyjście na dach, a w budynkach wielorodzinnych oraz użyteczności publicznej także dostęp dla służb technicznych i kominiarskich. W praktyce przyjmuje się, że minimalne światło otworu powinno umożliwiać swobodne przejście osoby dorosłej. W określonych przypadkach przepisy przeciwpożarowe oraz wymagania dotyczące ewakuacji mogą narzucać dodatkowe ograniczenia.

Wyłaz dachowy – minimalne wymiary określone w przepisach

Zrozumienie zapisów prawnych wymaga rozróżnienia między otworem montażowym a wymiarem w świetle. Przepisy rzadko podają uniwersalny standard dla każdego typu zabudowy, jednak wyznaczają nieprzekraczalne progi w specyficznych sytuacjach technicznych.

Minimalna szerokość i wysokość otworu

Zgodnie z § 308 Warunków Technicznych, jeżeli wyłaz pełni rolę jedynego wyjścia z klatki schodowej na połać, jego wymiar musi wynosić co najmniej 0,8 × 0,8 m w świetle. Oznacza to, że po odjęciu grubości ram i mechanizmów, użytkownik musi mieć do dyspozycji „czyste” przejście o takich właśnie parametrach. Alternatywnym rozwiązaniem dopuszczalnym przez prawo jest montaż drzwi o szerokości 0,8 m i wysokości minimum 1,9 m.

Wymiary wyłazu a bezpieczny dostęp na dach

Osiągnięcie minimalnych wartości ustawowych to tylko połowa sukcesu, ponieważ liczy się również sposób dojścia do samego otworu. Przepis odsyła do § 101, który precyzuje wymagania dla drabin i klamer. Jeśli droga na dach prowadzi przez pionowe stopnie, ich szerokość nie może być mniejsza niż 0,5 m, a odstępy między szczeblami muszą wynosić maksymalnie 0,3 m. Zapewnienie tych warunków jest konieczne do uzyskania pozytywnej opinii kominiarskiej.

Czy wyłaz dachowy musi mieć określoną powierzchnię?

W aktualnym stanie prawnym na rok 2026 nie istnieje zapis wymuszający konkretną powierzchnię całkowitą szyby w wyłazach, o ile nie pełnią one jednocześnie funkcji oddymiającej. Jak już zostało wspomniane, ważne są natomiast wymiary w świetle otworu. Zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi powinny wynosić co najmniej 0,8 m x 0,8 m, aby umożliwić bezpieczne wyjście na połać.

Parametry te wynikają bezpośrednio z iloczynu szerokości i wysokości przejścia. Wybierając model o boku 80 cm, automatycznie uzyskuje się powierzchnię otworu 0,64 m², która w większości przypadków zaspokaja potrzeby serwisowe.

Jakie wymiary mają najczęściej wyłazy dachowe?

Najczęściej spotykane wymiary wyłazów dachowych są dopasowane do standardowego rozstawu krokwi, który w domach jednorodzinnych wynosi zwykle 80–90 cm. Producenci oferują gotowe moduły, aby montaż nie wymagał ingerencji w konstrukcję dachu.

W przypadku marki Fakro popularne są wyłazy dachowe o wymiarach 46 × 55 cm, 54 × 83 cm oraz 65 × 95 cm. Mniejsze modele stosuje się głównie w dachach nieużytkowych, jako wyjście serwisowe dla kominiarza. Większe warianty, takie jak 78 × 118 cm, zapewniają wygodniejsze przejście i często pełnią także funkcję doświetlenia poddasza.

W ofercie Velux znajduje się między innymi model VLT 1000 029. To wyłaz o konstrukcji drewnianej z zewnętrznym oblachowaniem aluminiowym. Standardowe rozmiary tej marki odpowiadają modułom klasycznych okien dachowych, na przykład 55 × 78 cm czy 78 × 98 cm. Ułatwia to montaż oraz dobór akcesoriów, takich jak kołnierze uszczelniające czy rolety. Producenci rozróżniają wyłazy „zimne”, przeznaczone do nieogrzewanych strychów, oraz „ciepłe”, wyposażone w pakiety dwu- lub trzyszybowe i dodatkową izolację termiczną.

Na rynku dostępne są także rozwiązania firm takich jak Okpol czy Roto. Okpol oferuje wyłazy w wymiarach zbliżonych do standardów 54 × 83 cm i 78 × 98 cm, z szybą zespoloną oraz ramą z drewna sosnowego. Roto koncentruje się na modelach o podwyższonej szczelności i izolacyjności, często w rozmiarach kompatybilnych z ich systemami okien dachowych.

Wyłaz dachowy – wymiary a rodzaj budynku

Wielkość i parametry techniczne stolarki muszą być zawsze skorelowane z charakterem obiektu oraz sposobem użytkowania poddasza. Inne wymagania stawia się przed skromnym strychem, a inne przed dachem płaskim nowoczesnego apartamentowca.

Dom jednorodzinny

W budynkach o charakterze prywatnym, gdzie wyjście nie prowadzi bezpośrednio z klatki schodowej, prawo nie narzuca sztywnych 80 cm. Inwestorzy najczęściej decydują się na mniejsze rozmiary, jak 45×73 cm, który również pozwala na swobodny dostęp dla kominiarza przy jednoczesnym ograniczeniu strat ciepła. Montaż wyłazów dachowych w takich domach często odbywa się w sąsiedztwie ławy kominiarskiej, podnosząc poziom bezpieczeństwa podczas prac konserwacyjnych.

Budynek wielorodzinny i użytkowy

W tym przypadku priorytetem jest zgodność z § 308. Wyłazy muszą posiadać odpowiednią konstrukcję o podwyższonej wodoszczelności, szczególnie jeśli mowa o dachach płaskich. Tam stosuje się modele z kopułą lub płaskim oknem o wymiarach 90×120 cm lub 120×120 cm, które ułatwiają transport materiałów na dach w celach konserwacyjnych.

Wyłaz dachowy a bezpieczeństwo użytkowania

Konstrukcja wyłazu musi wytrzymać trudne warunki atmosferyczne oraz nacisk mechaniczny. Szyba termoizolacyjna zazwyczaj jest hartowana, co chroni przed uszkodzeniem przez grad czy przypadkowe uderzenie narzędziem. Rama powinna być wyposażona w uszczelnienia zapobiegające zaciekaniu wody do wnętrza budynku.

Zabezpieczenia antypoślizgowe na ościeżnicy to kolejny istotny element, który minimalizuje ryzyko upadku podczas przechodzenia na połać. Wyłaz zimny stosowany na nieogrzewanym strychu posiada prostszą konstrukcję z pojedynczą szybą, ale musi oferować taką samą stabilność jak wersje energooszczędne. Ważne jest, aby skrzydło mogło zostać zablokowane w dwóch lub trzech pozycjach, umożliwiając bezpieczne doświetlenie i wietrzenie pomieszczenia bez obawy o gwałtowne zamknięcie.

Najczęstsze błędy przy doborze wymiarów wyłazu dachowego

Jakie błędy mogą się pojawić podczas wyboru i montażu wyłazu dachowego?

• Najpoważniejszym błędem jest zakup zbyt małego otworu do budynku wielorodzinnego. Skutkuje to negatywną decyzją organów nadzoru budowlanego.
• Inwestorzy często zapominają o sprawdzeniu wymiaru „w świetle”, sugerując się jedynie rozmiarem zewnętrznym ramy podawanym w sklepie internetowym.
• Kolejnym problemem jest niedopasowanie kołnierza do rodzaju pokrycia dachowego – blachy płaskiej lub dachówki falistej – co niszczy szczelność i trwałość izolacji termicznej.
• Wybór najtańszego modelu „zimnego” do ogrzewanego poddasza użytkowego to również częsta pomyłka, skutkująca powstawaniem mostka termicznego i skraplaniem się pary wodnej na profilach.
• Niezgodność z dokumentacją projektową na etapie budowy dachu bywa trudna do naprawienia, jeśli otwór w betonie lub między krokwiami jest już gotowy. Fachowcy zwracają uwagę, że zaznaczenie miejsca montażu powinno nastąpić przed ukończeniem pokrycia.

FAQ

Czy każdy wyłaz musi mieć 80×80 cm?

Nie. Wymóg ten dotyczy wyłącznie wyłazów pełniących funkcję wyjścia na dach z klatki schodowej. W domach jednorodzinnych, gdzie wyjście znajduje się np. na strychu, można stosować mniejsze modele kominiarskie.

Czy mogę zamontować wyłaz w dachu płaskim?

Tak, jednak wymaga on specjalnej konstrukcji z dodatkowym kołnierzem uszczelniającym i często posiada formę kopuły, która zapobiega zaleganiu wody i śniegu.

Jakie są różnice między wyłazem Fakro a Velux?

Obie marki oferują produkty najwyższej jakości, jednak różnią się systemami ryglowania, materiałem wykonania profilu oraz dostępnymi wymiarami standardowymi. Nasi fachowcy pomagają dobrać model najlepiej pasujący do konkretnego dachu.

Podsumowanie

Dobór wymiarów wyłazu dachowego w 2026 roku wymaga znajomości § 308 Warunków Technicznych, szczególnie w przypadku budynków wielorodzinnych, gdzie standardem jest otwór 0,8 × 0,8 m w świetle. W budownictwie jednorodzinnym panuje większa swoboda, a wybór rozmiaru zależy od wygody użytkownika i rozstawu krokwi. Jeśli planujesz budowę lub wymianę stolarki, zaufaj doświadczeniu fachowców Bemar. Doradzimy przy wyborze produktów Velux oraz Fakro i zajmiemy się ich montażem szybko, sprawnie i w rozsądnej cenie. Skontaktuj się z nami i ujrzyj swoje poddasze w nowym świetle!